Drony w przemyśle. Technologia przyszłości, która dzieje się dziś!!!

Pokaż opcje odtwarzania

Data publikacji: 21 lipca 2025

Drony, niegdyś kojarzone głównie z pasją modelarzy, wojskiem czy fotografią, coraz silniej zaznaczają swoją obecność w gospodarce. Z narzędzi uzupełniających przekształciły się w element wspierający działania operacyjne wielu firm. Dane amerykańskiej Federal Aviation Administration pokazują, że w Stanach Zjednoczonych już pod koniec 2023 roku działało ponad 840 tysięcy dronów wykorzystywanych w biznesie i przemyśle. Choć w przyszłości tempo wzrostu może nieco wyhamować, rynek nadal będzie się rozwijać – według prognoz, do 2028 roku liczba takich maszyn przekroczy milion. Zgromadzone dane i obserwacje dowodzą, że mamy do czynienia z technologią silnie obecną w rzeczywistości. Które branże najmocniej odczują konsekwencje tej transformacji i w jaki sposób uczelnie mogą wspierać studentów w zdobywaniu potrzebnych umiejętności?

Drony pod lupą prawa

Mówiąc o dronach, mamy na myśli bezzałogowe statki powietrzne (BSP) – czyli maszyny latające, które mogą poruszać się bez załogi na pokładzie, sterowane zdalnie przez pilota lub wykonujące misje autonomicznie według zaprogramowanego wcześniej planu. Ich wykorzystywanie, zwłaszcza w celach komercyjnych, podlega ścisłym regulacjom prawnym. Na terenie Unii Europejskiej zostały one ujednolicone przez Agencję ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), a zasadnicze wymagania obejmują:

• rejestrację operatora drona w systemie właściwego urzędu lotniczego – w Polsce obowiązek ten realizuje się poprzez Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC),
• uzyskanie uprawnień przez pilota – w przypadku lotów o niskim ryzyku wystarczy ukończenie darmowego kursu i zdanie testu online, które pozwalają na wykonywanie lotów w ramach tzw. kategorii otwartej,
• zdobycie dodatkowych zezwoleń do wykonania bardziej wymagających operacji – np. lotów poza zasięgiem wzroku (Beyond Visual Line Of Sight, BVLOS) lub w pobliżu zabudowań – które kwalifikują się do kategorii szczególnej i mogą wymagać indywidualnej zgody urzędu.

System ten ma na celu zapewnienie bezpiecznego korzystania z dronów w przestrzeni powietrznej, bez względu na stopień zaawansowania sprzętu czy rodzaju realizowanej misji.

Spektrum zastosowań dronów w przemyśle

Szerokie możliwości adaptacji bezzałogowych statków powietrznych sprawiają, że znajdują one zastosowanie w coraz większej liczbie branż, często w zadaniach, które do tej pory były czasochłonne, kosztowne lub niebezpieczne dla człowieka. Ich zdolność do szybkiego dotarcia w trudno dostępne miejsca, wyposażenie w zaawansowane sensory, kamery termowizyjne czy skanery, a także możliwość przetwarzania zebranych danych w czasie rzeczywistym, rewolucjonizują tradycyjne podejście do wielu procesów.

Zamiast wysyłać zespoły do inspekcji wysokich kominów, rozległych sieci energetycznych czy dachów wielkopowierzchniowych, firmy mogą teraz wykorzystać drona, który wykona to zadanie w kilka chwil, generując przy tym szczegółowy raport cyfrowy. Bezzałogowce stają się oczami i uszami przedsiębiorstw w terenie, dostarczając precyzyjnych informacji, które stanowią podstawę do podejmowania trafnych decyzji biznesowych i operacyjnych, od monitoringu postępów budowy po analizę stanu upraw rolnych z dokładnością do pojedynczych roślin.

Energetyka i inspekcje infrastruktury krytycznej

Trudny dostęp do linii przesyłowych, uwarunkowany zarówno ukształtowaniem terenu, jak i obecnością wysokiego napięcia, często ogranicza możliwość przeprowadzenia kontroli w sposób tradycyjny. W odpowiedzi na te wyzwania operatorzy energetyczni sięgają po drony wyposażone w lidary oraz kamery termowizyjne. Podczas przelotu rejestrowane są m.in. zmiany temperatury osprzętu, ugięcia przewodów oraz stopień porośnięcia terenu. Zebrane informacje trafiają bezpośrednio do systemu SCADA, w którym analizowane są przez algorytm wskazujący miejsca podwyższonego ryzyka – z wyprzedzeniem sięgającym kilku tygodni przed możliwą awarią.

Zbliżone rozwiązania stosuje się w sektorze ropy i gazu. Przebiegające przez trudno dostępne tereny rurociągi są obserwowane z powietrza w celu wykrycia nieszczelności i drobnych uszkodzeń powierzchni. Wcześniej niezbędny był udział śmigłowca z załogą, natomiast obecnie ten sam cel można osiągnąć przy znacznie niższym koszcie i bez obciążeń środowiskowych wynikających z pracy jednostek spalinowych. Z podobnych metod korzystają również farmy wiatrowe – wirniki poddaje się analizie fotogrametrycznej, a wygenerowany model cyfrowy umożliwia prognozowanie procesu zużycia krawędzi łopat. Taki sposób działania pozwala na lepszą kontrolę wydatków związanych z eksploatacją i ogranicza liczbę przestojów turbin. Co istotne, przeloty planuje się poza okresem najwyższego zapotrzebowania na energię, dzięki czemu nie odczuwają ich odbiorcy.

Budownictwo i geodezja

W branży budowlanej i geodezyjnej drony stały się narzędziem codziennego użytku, które znacząco usprawnia procesy projektowe, wykonawcze i nadzorcze. Dzięki dronom geodeci mogą w ciągu kilkudziesięciu minut zebrać dane, których pozyskanie tradycyjnymi metodami zajęłoby wiele dni. Z kolei zastosowanie technik fotogrametrycznych pozwala na szybkie tworzenie precyzyjnych ortofotomap, numerycznych modeli terenu (NMT) oraz trójwymiarowych modeli obiektów i całych placów budowy. Import takiego obiektu bezpośrednio do środowiska BIM umożliwia porównanie stanu faktycznego inwestycji z harmonogramem.

Drony wspierają kierowników budów w bieżącym śledzeniu postępu robót, sprawdzaniu zgodności realizacji z dokumentacją oraz szacowaniu objętości przemieszczeń ziemnych. Umożliwiają także bezpieczną kontrolę trudno dostępnych lub ryzykownych fragmentów konstrukcji – między innymi dachów, elewacji wyższych obiektów, mostów czy estakad – bez potrzeby stosowania rusztowań lub sprzętu podnoszącego. Ma to bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo i koszt realizacji całego przedsięwzięcia. Dane wizualne i modele 3D ułatwiają także komunikację między wszystkimi uczestnikami procesu inwestycyjnego – od architektów, przez wykonawców, po inwestorów – zapewniając wszystkim aktualny i dokładny obraz realizowanego projektu.

Rolnictwo nowej generacji

Rolnictwo jest jednym z sektorów, w którym technologia dronowa przynosi najbardziej spektakularne rezultaty, dając początek erze określanej mianem Rolnictwa 4.0. Ta idea zyskuje na znaczeniu wśród gospodarstw dążących do większej efektywności i lepszego wykorzystania zasobów. Opiera się na łączeniu pracy w polu z systemami automatyzacji, analizą danych, Internetem Rzeczy oraz sztuczną inteligencją. Technologie te wspierają rolnika na wielu etapach – od siewu, przez nawadnianie, po zbiór zbóż. Takie podejście pozwala podejmować decyzje w oparciu o rzeczywiste dane, a nie wyłącznie o doświadczenie i intuicję.

Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii coraz większą rolę odgrywa rolnictwo precyzyjne, które pozwala lepiej kontrolować uprawy i sposób wykorzystywania dostępnych zasobów. Drony z kamerami multispektralnymi wspierają obserwację rozległych pól, dostarczając danych o stanie roślin – m.in. na temat poziomu nawodnienia, niedoborów czy występowania chorób. Uzyskane informacje umożliwiają precyzyjne dawkowanie nawozów i środków ochrony, ograniczając ich stosowanie wyłącznie do miejsc, które tego wymagają. Przekłada się to na niższe zużycie substancji chemicznych, mniejsze koszty oraz łagodniejszy wpływ działalności rolniczej na środowisko.

Więcej na temat rolnictwa precyzyjnego, jego wpływu na funkcjonowanie gospodarstwa i związanych z nim wydatków przeczytasz w tym artykule: https://agrocontractor.pl/blog/rola-rolnictwa-precyzyjnego-w-siewie-i-zbiorze/.

W kierunku pełnej autonomii – trendy i perspektywy

Technologia dronowa w przemyśle zmierza w kierunku coraz większego stopnia samodzielności i łączenia z innymi systemami. Obserwujemy pojawianie się rozwiązań, które pozwalają dronom realizować pełną misję bez udziału operatora – od uruchomienia, przez wykonanie zadań, aż po powrót i automatyczne ładowanie. Takie systemy, znane jako „drone-in-a-box”, stwarzają warunki do prowadzenia stałych i w pełni zautomatyzowanych obserwacji infrastruktury oraz cyklicznych kontroli technicznych.

Istotnym kierunkiem rozwoju jest również powiązanie dronów z Internetem Rzeczy oraz sieciami 5G. Takie połączenie daje możliwość przesyłania dużych zbiorów danych w czasie rzeczywistym, sterowania urządzeniami z dowolnej lokalizacji i koordynowania działań wielu jednostek jednocześnie. Wraz z postępem technologicznym rozwijać się będzie też otoczenie regulacyjne, niezbędne do zapewnienia bezpiecznego wykorzystania rosnącej liczby dronów w przestrzeni powietrznej. W związku z tym rosnąć będzie zapotrzebowanie nie tylko na osoby o kompetencjach technicznych, lecz także na specjalistów zajmujących się interpretacją przepisów, prawem lotniczym i nadzorem nad zgodnością operacji z normami krajowymi oraz międzynarodowymi.

Rola uczelni w transformacji kompetencji inżynierskich

Zmieniające się realia stawiają przed uczelniami wyzwanie związane z przygotowaniem studentów do pracy w środowisku, w którym technologie cyfrowe odgrywają coraz większą rolę. Wbrew pozorom, umiejętność pilotowania drona nie musi być najważniejszym elementem kompetencyjnym. Dla wielu pracodawców większe znaczenie zyskuje zdolność do interpretowania danych zbieranych z powietrza oraz ich zastosowania w konkretnych działaniach operacyjnych. Szkoły wyższe mogą wspierać ten proces poprzez prowadzenie zajęć praktycznych, podczas których studenci kierunków związanych z budownictwem czy logistyką pracują na rzeczywistych danych – obejmujących m.in. chmury punktów, trójwymiarowe modele obiektów, obrazy w podczerwieni oraz ortofotomapę terenu.

Choć zdobycie uprawnień do obsługi bezzałogowców – zwłaszcza na kierunkach geodezyjnych czy budowlanych – może zwiększyć szanse absolwentów na rynku pracy, większy nacisk powinien być położony na rozwijanie umiejętności związanych z przetwarzaniem danych. Chodzi o to, aby student potrafił przełożyć surowy materiał pozyskany przez drona na konkretne informacje, które wspierają planowanie, nadzór i ocenę działań prowadzonych w różnych sektorach.

Drony jako kompetencje jutra

Drony nie są już traktowane jako chwilowy przejaw postępu technologicznego. Obecnie stanowią realne wsparcie dla wielu gałęzi przemysłu – usprawniają działania, poprawiają efektywność operacyjną i przyczyniają się do zmniejszenia kosztów. Na znaczeniu zyskują kompetencje związane z analizą informacji pochodzących z lotów, a nie tylko samo sterowanie urządzeniem. Potrzebna jest tu wiedza interdyscyplinarna: od konstrukcji technicznej, przez przetwarzanie obrazu, po orientację w realiach produkcyjnych lub usługowych. Uczelnie mogą wspierać rozwój swoich studentów w tym zakresie, dając im szansę na poznanie narzędzi i praktyk, z którymi spotkają się w pracy. Zainteresowanie tą dziedziną na etapie studiów może prowadzić do rozwoju kariery w obszarze, który coraz częściej przyciąga uwagę przemysłu.

Źródła:

• Agrocontractor
• Forecast Highlights (2024–2044) – The Federal Aviation Administration (FAA)
• Autonomiczne drony rewolucjonizują gospodarkę? PARP prognozuje kluczowe trendy w innowacyjności – Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
• The Rise of Drone Technology in Civil Engineering Projects – CEAI
• 4 Ways Drones Are Used in Agriculture | Nebraska Corn Board
• Agriculture | Drones – The Department of Infrastructure, Transport, Regional Development, Communications, Sport and the Arts

Artykuł przygotowany we współpracy z partnerem serwisu.
Autor: Joanna Ważny

Godziny otwarcia rektoratu:

poniedziałek-czwartek 08.00-15.30
piątek 08.00-14.00